Çocukla kişisel ilişki kararı uygulanmıyorsa ne yapılır?

Mahkeme kararı varsa başvuru yeri ADM’dir

Çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin mahkeme kararı uygulanmıyorsa, kararın yerine getirilmesini çocuğun yerleşim yerindeki Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğünden (ADM) isteyebilirsiniz. Başvuruda mahkemenin ilamı veya tedbir kararı ile bir başvuru dilekçesi sunulur. Süreç, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 41/C maddesinde düzenlenir.

Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kararlarının uygulanması artık eski icra müdürlüğü usulüyle yürütülmez. ADM, çocuğun üstün yararını gözeterek, uzmanlar ve çocuk görüşme merkezleri aracılığıyla mahkeme kararındaki düzenin uygulanmasını sağlar. Başka şehirdeki müdürlüklerin görev alanı, çocuğun yerleşim yerine göre belirlenir.

Önce çocukla görüşme kararı olup olmadığını kontrol edin

Mahkemece çocukla kişisel ilişki günleri ve koşulları henüz belirlenmemişse ADM’den yeni bir görüşme düzeni kurması istenemez. Bu durumda aile mahkemesinden kişisel ilişki kurulmasına ilişkin karar talep edilmesi gerekir. Boşanma davası sürüyorsa çocukla görüşme düzeni geçici tedbir olarak da karara bağlanabilir.

Mahkeme kararı varsa, talep edilen uygulama kararın kapsamına göre yapılır. Görüşme gününü, saatini veya teslim koşullarını tarafların tek başına değiştirmesi ADM’yi bağlamaz. Koşullar sonradan değiştiyse düzenlemenin değiştirilmesi için aile mahkemesine başvurulması ayrıca değerlendirilmelidir. Genel çerçeve için velayet ve çocukla kişisel ilişki rehberini inceleyebilirsiniz.

Hangi müdürlüğe başvurulur?

5395 sayılı Kanun’a göre ilam ve tedbir kararlarının uygulanmasında çocuğun yerleşim yeri müdürlüğü yetkilidir. İlgili yerde ADM bulunmuyorsa Adalet Bakanlığınca belirlenen hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğü bu görevleri yerine getirir. Başvurudan önce çocuğun yerleşim yerine göre hangi birimin yetkili olduğunu teyit etmek gerekir.

Başka bir ilçede veya şehirde oturan hak sahibi de başvuru konusunda yönlendirme isteyebilir; görevli birim ve evrakın gönderileceği yer çocuğun adresine göre belirlenebilir. Başvuruyu alacak müdürlüğün iletişim ve başvuru yöntemini güncel olarak kontrol edin.

Başvuruda hangi belgeler ve bilgiler gerekir?

Adalet Bakanlığının bilgilendirmesine göre hak sahibinin başvuru dilekçesi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam veya tedbir kararı temel belgelerdir. Dilekçede başvuranın ve biliniyorsa yükümlünün adres ve iletişim bilgileri yer almalıdır.

Karar kesin hükme dayanıyorsa müdürlük kesinleşme durumunu kontrol eder; ara karar veya tedbir kararlarında kesinleşme aranmaz. Elinizde kesinleşme şerhi varsa sunabilirsiniz. Başvuru için kararın hangi kısmının uygulanmasını istediğinizi, planlanan görüşme tarihlerini ve daha önce gerçekleşmeyen teslimleri tarihleriyle açıkça belirtin.

Daha önce ADM’ye yapılmış başvurular, tebligatlar ve düzenlenmiş tutanaklar varsa dosyaya ekleyin. Mesaj ve diğer kayıtları tarih ve bağlamı korunacak biçimde saklayın. Çocuğa ait gereksiz kişisel veya sağlık verilerini başvuru dışında paylaşmayın.

ADM başvurusundan sonra süreç nasıl ilerler?

Müdürlük başvuruyu aldıktan sonra yükümlüyle iletişim kurar ve kararın uygulanacağı gün ile yer hakkında bildirim yapar. Yükümlüye ulaşılamazsa, çocuğu getirmeyeceğini söylerse veya belirlenen yere getirmezse müdürlük, kanundaki usule göre kişisel ilişki kurulmasına dair bir teslim emri gönderir.

Teslim emrinde çocuğun belirtilen gün ve saatte getirileceği, haklı bir mazeret varsa bunun önceden bildirilmesi ve emre uyulmamasının sonuçları açıklanır. Tebligattan sonraki görüşme dönemlerinde de yükümlülük devam eder; her görüşme tarihi için yeniden teslim emri çıkarılması gerekmez.

Görüşme, müdürlükçe belirlenen teslim mekânında ve karardaki gün-saat düzenine göre yürütülür. ADM mahkeme kararını uygulayan birimdir; kararın içeriğini kendiliğinden değiştiremez.

Teslim emrine uyulmazsa hangi yol izlenebilir?

Çocuğun belirlenen yere getirilmediği her durumda aynı yaptırım kendiliğinden doğmaz. 5395 sayılı Kanun, kişisel ilişki kurulmasına dair teslim emrine aykırı davranılması veya emrin uygulanmasının engellenmesi için, bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine üç günden on güne kadar disiplin hapsi öngörür. Karar, ilgili aile mahkemesince dosya ve deliller incelenerek verilir.

Kanun ayrıca ADM’nin işlem veya kararlarına karşı, öğrenme ya da tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesine şikâyet yolunu düzenler. Bu bir haftalık süre, ADM işlemine itiraz içindir; teslim emrine aykırılığa ilişkin bir aylık şikâyet süresiyle karıştırılmamalıdır. Süreler kısa olduğundan somut dosyadaki tebligat ve işlem tarihlerini gecikmeden kontrol edin.

Başvuru, teslim emri, tebliğ ve müdürlük tutanaklarının birer örneğini saklamak; gerçekleşmeyen her görüşme tarihini not etmek, hangi işlemin yapıldığını ve sürenin ne zaman başladığını anlamaya yardımcı olur.

Güvenlik kararı varsa ve başvuru ücreti konusunda

Çocuk veya taraflar hakkında uzaklaştırma, gizlilik ya da başka bir koruyucu tedbir kararı varsa bunu ADM’ye bildirin ve karar örneğini sunun. Kanun, teslim işlemlerinin bu tedbirler dikkate alınarak yürütülmesini öngörür. Tarafların kendiliğinden yüz yüze gelmesi veya karardaki düzeni kendi başına değiştirmesi yerine müdürlüğün yönlendirmesi ve gerekiyorsa aile mahkemesinin yeni kararı izlenmelidir.

Çocuk teslimi ve kişisel ilişkinin uygulanması işlemlerinin masrafları, avukatlık ücreti hariç Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. ADM’ye başvuru için çocuğun yararı ve somut karar esas alınır; bir yaptırımın uygulanıp uygulanmayacağına ise kanuni koşulları değerlendirerek mahkeme karar verir.

Sık sorulan sorular