Av.Güçlü Şan
Menü

Boşanma Davası Rehberi: Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma Süreci

Boşanma kararı, çocukların yaşamı ve aile ekonomisi. Süreci, talepleri ve delilleri birbirinden ayırarak ele alıyorum.

Son Güncelleme Tarihi:

Boşanma sürecine nereden başlamalı?

Boşanma kararıyla birlikte yalnızca evliliğin bitmesi değil; çocukların nerede yaşayacağı, geçimin nasıl sağlanacağı ve malvarlığının nasıl değerlendirileceği de gündeme gelir. Bu başlıklar birbirine bağlıdır; ancak her biri ayrı bir hukuki inceleme gerektirir. İlk adım, yaşanan olayları, eldeki belgeleri ve talepleri birbirinden ayırmaktır.

Hukuki çalışmam yalnızca aile hukuku alanındadır. 2001 yılından bu yana boşanma, velayet, nafaka ve mal rejimi hukuku alanında çalışıyorum. Bakırköy Adliyesi karşısındaki büromda ilk görüşmenin amacı, dosyanın hukuki çerçevesini ve hangi bilgilerin eksik olduğunu belirlemektir. Bir sonuca dair kesin vaat yerine, mevcut belgelerin neyi gösterebildiği ve sürecin hangi aşamalarında karar verilmesi gerektiği üzerinde durulur.

Bu rehber; dava açmayı düşünen, kendisine dava dilekçesi tebliğ edilen veya anlaşmalı boşanma protokolü hazırlayan kişiler için temel bir başlangıç noktasıdır. Ayrıntılı bir mesele için ilgili konu sayfasına geçebilirsiniz.

Hukuki temsil ve dosya değerlendirmesi için Bakırköy’de boşanma avukatı olarak çalışma kapsamımı ve görüşme bilgilerini inceleyebilirsiniz.

Anlaşmalı mı, çekişmeli mi?

Anlaşmalı boşanma için Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesindeki koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekir. Evliliğin en az bir yıl sürmesi, eşlerin boşanma iradelerini mahkeme önünde bizzat açıklamaları ve mali sonuçlar ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemenin hâkim tarafından uygun bulunması bunlar arasındadır. Sadece bir protokol imzalamak evliliği sona erdirmez.

Eşlerin boşanma veya sonuçları üzerinde uzlaşamaması halinde çekişmeli boşanma gündeme gelir. Davada hangi boşanma sebebine dayanıldığı, olayların ne zaman gerçekleştiği ve hangi delillerle ispatlanacağı önem taşır. Bir tarafın boşanmak istememesi tek başına diğer tarafın dava açmasını engellemez; mahkeme kanuni koşulları inceler.

Bir yıldan kısa süren evlilikte TMK 166/3 kapsamında anlaşmalı boşanma koşulu oluşmaz. Bununla birlikte, somut olayda başka bir boşanma sebebine dayanan dava açılabilmesi ayrıca değerlendirilir. Anlaşmalı dava olarak başlayan süreçte tarafların uzlaşması da devam etmelidir.

Bakırköy’de hangi mahkemeye başvurulur?

Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Yetki bakımından eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi esas alınır (TMK 168). Bakırköy’de bir avukatla görüşmek, davanın her durumda Bakırköy’de açılacağı anlamına gelmez.

Yerleşim yeri, son ortak konut, varsa daha önce açılmış dosyalar ve karşı tarafın yaptığı yetki itirazı birlikte değerlendirilir. Tebliğ edilmiş bir dilekçede, cevap ve itiraz süreleri bekletilmeden incelenmelidir. Dosyanın hangi mahkemede görüleceği yalnızca adres etiketinden belirlenmez.

Bakırköy Adliyesinin hizmet verdiği ilçeler Bakırköy, Bağcılar, Bahçelievler, Esenler, Güngören ve Zeytinburnu’dur. Aile mahkemeleri, İncirli’deki ana binada değil, Yenibosna’daki Bahçelievler Ek Binasında bulunmaktadır. Bu yerleşim bilgisi, boşanma davasında yetkili mahkemenin TMK 168’e göre belirlenmesi gereğini değiştirmez.

Duruşmaya gitmeden önce tebligattaki mahkeme ve dosya bilgisiyle adliyenin güncel mahkeme listesini karşılaştırmak yararlıdır. Büro adresi ile duruşmanın yapılacağı mahkeme binası farklı adreslerdir.

Boşanma davası nasıl açılır?

Önce görevli ve yetkili mahkeme belirlenir; boşanma sebepleri, olaylar, deliller ve talepler dava dilekçesinde açıklanır. Fizikî başvuruda dilekçe ve ekleri hukuk mahkemeleri ön büro veya tevzi birimine verilir. Gerekli harç ve gider avansı işlemlerinin ardından dosya ilgili mahkemeye dağıtılır; mahkeme ve esas numarası tevzi formunda görülür. Dava, dilekçenin kayda alındığı tarihte açılmış sayılır.

Bakırköy’de aile mahkemeleriyle hukuk mahkemeleri ön bürosu Bahçelievler Ek Binasındadır: Fevzi Çakmak Mahallesi, Ahmet Taner Kışlalı Caddesi No: 6, Bahçelievler / İstanbul. Başvuru veya duruşma öncesinde adliyenin güncel ulaşım bilgileri kontrol edilmelidir.

Çekişmeli davada dava dilekçesinin tebliğiyle cevap süresi işlemeye başlar. Genel cevap süresi iki haftadır; süre uzatımı kendiliğinden gerçekleşmez. Tebligatın tarihi, varsa yetki itirazı ve karşı dava hazırlığı bu nedenle birlikte değerlendirilmelidir. Dilekçenin içeriği, açılış ve cevap süresi Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 118–122 ve 127. maddelerinde düzenlenmiştir. Dilekçe tebliğ edildiğinde cevap ve ek süre bakımından yapılacaklar çekişmeli boşanma rehberinde açıklanır.

Olay, iddia ve delil birbirinden ayrılır

Bir olayın yaşanmış olması ile mahkeme önünde ispatlanabilmesi farklı meselelerdir. Dilekçede ileri sürülen somut olaylar, tarih sırası ve bunlara ilişkin deliller birbiriyle uyumlu olmalıdır. Tanığın doğrudan gördüğü bir olay ile başkasından duyduğu anlatım aynı ağırlıkta değerlendirilmez.

Mesajlar, yazışmalar, sağlık kayıtları, kolluk belgeleri, banka kayıtları ve tanık anlatımları somut olaya göre önem taşıyabilir. Delilin hukuka uygun elde edilmiş olması gerekir. Bir eşin hesabına izinsiz girmek veya gizli bir kayıt almak, sırf dava için yapılmış olması nedeniyle hukuka uygun hale gelmez.

Belgeleri tarih ve konuya göre saklamak; asıllarını, göndericisini ve bağlamını korumak yararlıdır. Yalnızca bir ekran görüntüsünün her şeyi kanıtlayacağı varsayılmamalıdır. Boşanma davasında delillerin hazırlanması yazısı bu ayrımı ayrıntılandırır.

Velayet ve çocukla kişisel ilişki

Velayet kararı anne veya babanın cezalandırılması için verilmez. Esas ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Çocuğun yaşı, bakım sürekliliği, sağlık ve eğitim ihtiyaçları, ebeveynlerle ilişkisi ve somut yaşam koşulları birlikte ele alınır. Yeterli olgunluktaki çocuğun görüşü de değerlendirmeye katılır.

Dava süresince geçici velayet ve kişisel ilişki düzenlenebilir. Nihai kararda velayeti kullanmayan ebeveynle çocuğun görüşme düzeni ayrıca belirlenir. Eşlerin kendi aralarında yaptığı anlaşma da çocuğun yararı yönünden mahkemenin incelemesine tabidir. Velayet rehberinde bu başlıkları ayrı ayrı bulabilirsiniz.

Nafaka ve tazminat aynı talep değildir

Dava sırasında geçim ihtiyacını karşılayan tedbir nafakası, boşanma sonrasında koşulları varsa eş için gündeme gelen yoksulluk nafakası ve çocuğun giderlerine katılmayı sağlayan iştirak nafakası birbirinden ayrılır. Her birinin amacı ve değerlendirme ölçütleri farklıdır. Gelir, ihtiyaç, ödeme gücü ve ilgili nafaka türünün kanuni koşulları birlikte incelenir.

Maddi ve manevi tazminat bakımından TMK 174’teki koşullar değerlendirilir. Kusur durumu, mevcut veya beklenen menfaatlerin zedelenmesi ve kişilik hakkına saldırı farklı inceleme alanlarıdır. Her boşanma otomatik olarak nafaka ya da tazminat hakkı doğurmaz. Nafaka türleri ve artırım koşulları hakkında ayrıntılı bilgiye ilgili sayfadan ulaşabilirsiniz.

Boşanma kararı mal paylaşımını da bitirir mi?

Boşanma ile mal rejiminin tasfiyesi farklı konulardır. Boşanma davasında bir karar verilmiş olması, evlilik içinde edinilen bütün malların kendiliğinden paylaştırıldığı anlamına gelmez. Malvarlığının kişisel veya edinilmiş mal niteliği, evlilik ve edinim tarihleri, borçlar ve katkılar ayrıca araştırılır.

Boşanmaya karar verilmesi halinde mal rejimi, dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (TMK 225). Bu tarih ile tasfiyede esas alınacak değerleme tarihi birbirine karıştırılmamalıdır. Mal rejimi davası boşanma devam ederken açılabilir; tasfiye yönünden boşanma kararının kesinleşmesi bekletici mesele yapılabilir.

Anlaşmalı protokoldeki genel bir feragat cümlesi, malvarlığı bakımından sonradan tartışma doğurabilir. Hangi varlık ve hangi alacak hakkında ne kararlaştırıldığı açık olmalıdır. Mal paylaşımı rehberi ile protokolde malvarlığı düzenlemeleri yazısı bu konuyu tamamlar.

Şiddet varsa koruma tedbirleri

Fiziksel, psikolojik, ekonomik veya diğer şiddet biçimleri söz konusuysa güvenlik ihtiyacı boşanma davasından ayrı değerlendirilir. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruyucu ve önleyici tedbirler için boşanma davasının açılmış olması zorunlu değildir. Acil tehlikede 112’ye ve kolluğa başvurulabilir.

Uzaklaştırma, yaklaşmama ve iletişim yoluyla rahatsız etmeme gibi tedbirlerin kapsamı somut duruma göre belirlenir. Mevcut tedbir kararının süresi, bildirimi ve ihlali de takip edilmelidir. Koruma tedbirleri rehberi başvuru yollarını açıklar.

Davanın süresi ve giderleri

Boşanma davasının süresini tek bir sayıyla söylemek doğru olmaz. Tebligat, mahkemenin iş yükü, uyuşmazlığın kapsamı, tanıklar, bilirkişi incelemesi ve kanun yolu başvuruları süreyi etkiler. Anlaşmalı dava da duruşma ve kesinleşme işlemleri tamamlanmadan sonuçlanmış sayılmaz.

Yargılama gideri ile avukatlık ücreti farklı kalemlerdir. Harç, gider avansı ve somut dosyada gereken incelemeler ayrı değerlendirilir. Ücret ve işin kapsamı ilk görüşmede açıklığa kavuşturulmalıdır. Mali imkânları yetersiz kişiler bakımından baronun adli yardım sistemi ve mahkemeden adli yardım talebi birbirinden ayrı başvuru yollarıdır.

Görüşmenin, dava takibinin, ayrı bir mal paylaşımı davasının, kanun yolu başvurusunun ve icra takibinin hangi işleri kapsadığı açıklığa kavuşturulmalıdır. Avukatlık ücretini değerlendirirken bu işlerin kapsamı ile mahkeme harç ve giderleri ayrı ayrı ele alınır.

İlk görüşme için ne hazırlanabilir?

Evlilik tarihi, çocukların yaşları, yaşanan olayların kısa tarih sırası ve ulaşılabilir belgeler görüşmenin çerçevesini kurmaya yardımcı olur. Daha önce bir dava açılmışsa dilekçeler, tebligatlar ve mahkeme kararları birlikte getirilmelidir. Özellikle tebliğ tarihi önemlidir.

Malvarlığı açısından bilinen tapu, araç, banka ve şirket bilgileri ile kredi veya borç belgelerini ayrı bir başlıkta toplamak yararlıdır. Bilinmeyen bir hesabın varlığı hakkında kesin bir iddia kurulması yerine, hangi kayıtların araştırılabileceği değerlendirilir.

Büro: Bakırköy Adliyesi Karşısı, Osmaniye Mah. Hukukçular Sitesi C-1 Blok, Kat: 3, Daire: 11, Bakırköy/İstanbul. Randevu için 0532 376 01 23 numarasını arayabilir veya WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz. Yandex Haritalar’da büro konumunu açabilirsiniz. Çalışma saatleri ve diğer iletişim bilgileri iletişim sayfasında yer alıyor.

Hukuki danışmanlık randevuyla yapılmakta olup ücrete tabidir.

Avukata dava takibi için yetki verileceğinde boşanma vekâletnamesi için noter hazırlığı, fotoğraf ve özel yetki ayrıca kontrol edilmelidir.

Boşanma sürecine ilişkin video anlatımı

Adalet Pusulası programındaki anlatımımı video izleme sayfasında bulabilirsiniz. Güncel usul ve somut dosya değerlendirmesinde bu rehberdeki kaynaklar ve ilgili belgeler birlikte ele alınmalıdır.

Sık sorulan sorular

Eşim istemezse boşanabilir miyim?

Bir eşin itirazı dava açılmasını engellemez. Anlaşma yoksa dava çekişmeli olarak ilerler; mahkeme kanuni boşanma sebebini ve delilleri değerlendirir. İtiraz tek başına davanın kaç ay süreceğini belirlemez; tebligat, deliller ve kanun yolu aşamaları süreyi etkiler.

Anlaşmalı boşanmada mahkemeye gitmek gerekir mi?

TMK 166/3 uyarınca hâkim eşleri bizzat dinler. Protokolün imzalanması tek başına yeterli değildir.

Boşanma ile mallar otomatik paylaşılır mı?

Hayır. Mal rejiminin tasfiyesi ayrı değerlendirilir; edinim tarihi, malın niteliği, borçlar ve katkılar incelenir.

Boşanma davası ne kadar sürer?

Tebligat, uyuşmazlık, deliller ve kanun yolu süreci nedeniyle her dosyada süre değişebilir.

Boşanma davasında hâkim neler sorar?

Sorular davanın türüne ve aşamasına göre değişir. Çekişmeli davanın ön incelemesinde dava şartları, ilk itirazlar ve tarafların anlaşıp anlaşamadıkları konular belirlenir (HMK 137–140). Anlaşmalı boşanmada hâkim eşleri bizzat dinler, boşanma iradelerinin serbestçe açıklandığını inceler ve mali sonuçlarla çocuklara ilişkin düzenlemeyi değerlendirir (TMK 166/3).

Boşanma davasını ilk açan taraf avantajlı mıdır?

Davayı ilk açmak tek başına haklılık veya kusursuzluk sağlamaz. Sonuç; ileri sürülen boşanma sebebi, somut olaylar, deliller ve taleplerle belirlenir. Dava dilekçesi tebliğ edilen eşin cevap, itiraz ve varsa karşı dava sürelerini takip etmesi önemlidir.

WhatsApp yazışmaları ve telefon kayıtları boşanmada delil olur mu?

Elektronik veriler HMK 199 kapsamında belge olabilir; ancak hukuka aykırı elde edilen deliller dikkate alınamaz (HMK 189/2). Mesajın elde ediliş biçimi, kime ait olduğu, tarihi ve konuşmanın bütünlüğü incelenir. Telefon görüşme trafiğine ilişkin kayıtlar ile konuşmanın ses kaydı aynı şey değildir; tek bir kayıt otomatik olarak kusur veya tazminat sonucunu doğurmaz.

Anlaşmalı boşanmada duruşma günü ne kadar sürede alınır?

Her dosya için geçerli sabit bir süre yoktur. Mahkemenin iş yükü, dosyanın durumu ve duruşma takvimi etkili olur. Protokol imzalanması veya tarafların uzlaşması, aynı gün duruşma yapılacağını garanti etmez. Bakırköy’de de tarih, dosyanın görüldüğü mahkemenin takviminden belirlenir.

Bu konudaki yazılar

Süresiz Nafaka Kaldırıldı mı? 2026 AYM Kararı Ne Anlama Geliyor?AYM'nin 2026 nafaka kararı neyi değiştirdi? Yürürlük tarihi, mevcut nafaka ödemeleri, devam eden davalar ve birikmiş borçlar hakkında açıklamalar.Nafaka artış, birikmiş nafaka ve faiz hesaplamaTÜİK verileriyle nafaka artışını, ödenmeyen nafaka borcunu ve dönemsel yasal faizi hesaplayın. Ödemeleri ekleyin; aylık dökümü PDF indirin.Boşanma davasının reddi ve davadan vazgeçmeBoşanma davasının sonuçları: ret, ayrılık, feragat ve açılmamış sayılma arasındaki farklar.Boşanma davasında deliller nasıl hazırlanır?Bir iddiayı belge ve tanıkla ilişkilendirmek; tarih, bağlam ve hukuka uygunluk.Anlaşmalı boşanma protokolünde malvarlığıGenel feragat cümleleri yerine hangi varlık ve alacak hakkında anlaşıldığını açıklamak.Velayet değerlendirmesinde hangi belgeler önemlidir?Çocuğun günlük yaşamını ve bakım ihtiyacını somut bilgilerle ortaya koymak.Nafaka artırımında giderler nasıl hazırlanır?Aylık, yıllık ve bir defalık giderleri ayırmak; mevcut artış hükmünü ve ödeme gücünü birlikte değerlendirmek.Eşinden Habersiz Yatırım Yapmak Boşanma Sebebi mi? Ekonomik SadakatsizlikEşinden habersiz yatırım, gizli borçlanma ve fon dolandırıcılığı boşanmada nasıl değerlendirilir? Ekonomik sadakatsizlik, kusur ve tazminat koşulları.Anlaşmalı boşanmadan sonra çocuk için nafaka istenir mi?Anlaşmalı boşanmada çocuk için nafaka istemediyseniz sonradan talep edebilirsiniz. Nafaka artırımı, okul giderleri ve geçmiş borçlara ilişkin yanıtlar.Çocukla kişisel ilişki kararı uygulanmıyorsa ne yapılır?Mahkeme kararındaki çocukla görüşme düzeni uygulanmıyorsa ADM başvurusu, gerekli belgeler, görevli yer ve teslim emri süreci. 5395 sayılı Kanun ve resmî kaynaklar.13. Yargı Paketi çıktı mı; aile hukukunda bugün hangi kurallar geçerli?16 Kasım 2026 itibarıyla 13. Yargı Paketi açıklamaları, nafakaya ilişkin AYM kararı, boşanmada bir yıllık süre ve mal paylaşımında zamanaşımı.Boşanma için vekâletname nasıl çıkarılır?Boşanma vekâletnamesi için noter hazırlığı, özel yetki, fotoğraf, yurt dışından işlem ve belgenin avukata ulaştırılması. Resmî kaynaklarla açıklama.Boşanma DavasıBoşanma davasının sonuçları ve mal paylaşımı ilişkisine dair önceki yayın; güncel rehber ve tarihsel metin.Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.Boşanmadan sonra nafaka ve artırım davalarında yetkili mahkeme: TMK 177 ve önceki Yargıtay kararına ilişkin not.Nafaka ve Nafaka Artırım Kararlarında Faiz Başlangıcı ve İcra TakibiNafaka artırımında faiz hangi tarihte başlar? Tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakasında vade, birikmiş farklar ve kesinleşmeden icra takibi.Boşanmayla İlgili 100 Soru 100 CevapBoşanmayla ilgili 100 soru ve cevap: 2021 tarihli arşiv ve 9 Ekim 2026’da eklenen 81–100. sorular. Güncel hukuki açıklamalar.

Kaynaklar ve dayanaklar