Kanuni koşullar
TMK 166/3 kapsamında evliliğin en az bir yıl sürmesi gerekir. Eşler birlikte başvurabilir veya bir eş diğerinin davasını kabul edebilir. Hâkim tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir.
Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında kabul edilen düzenleme hâkim tarafından uygun bulunmalıdır. Hâkim gerekli gördüğü değişiklikleri önerebilir; anlaşmalı karar verilebilmesi için bu değişiklikler taraflarca da kabul edilmelidir.
Protokol hangi konuları açıklamalı?
Velayet, çocukla kişisel ilişki, iştirak nafakası, eş için nafaka ve tazminat talepleri açık düzenlenmelidir. Ödemenin zamanı ve yöntemi gibi uygulanabilirliği etkileyen ayrıntılar da önemlidir. Çocuğun yararı, ebeveynlerin anlaşmasından bağımsız olarak değerlendirilir.
Mal rejimi alacakları ve belirli varlıklarla ilgili bir düzenleme yapılacaksa hangi hakkın kapsandığı belirlenmelidir. Malvarlığına ilişkin protokol hükümleri ayrı dikkat gerektirir.
Protokolde çocuk için nafaka istenmemiş ya da düşük bir tutar belirlenmişse, boşanma sonrasında iştirak nafakası talebi ayrıca değerlendirilebilir.
Duruşma ve kesinleşme
Protokolün imzalanması veya kararın duruşmada açıklanması tek başına evliliği sona erdirmez. Gerekçeli kararın tebliği, kanun yolu süreci ve kesinleşme işlemleri tamamlanmalıdır. Karardaki ödeme, teslim veya görüşme düzeninin nasıl uygulanacağı da incelenmelidir.
Duruşma öncesinde veya sırasında bir konuda anlaşma kalmamışsa, bunu sırf işlemi tamamlamak için belirsiz bırakmak sonraki uyuşmazlığı büyütebilir. Dosyanın çekişmeli dava çerçevesinde nasıl ilerleyeceği ayrıca değerlendirilir.
Protokol öncesinde hangi bilgileri hazırlamalı?
Çocukların okul ve bakım düzeni, aylık giderler, gelir bilgileri ve düzenli ödemeler bir araya getirilmelidir. Kişisel ilişki planında yalnız gün adı değil; saat, tatil ve teslim düzeni de konuşulmalıdır. Sonradan uygulanamayacak bir düzenleme, anlaşmanın yeni bir uyuşmazlığa dönüşmesine neden olabilir.
Malvarlığı hakkında düzenleme yapılacaksa tapu, kredi, hesap veya şirket payına ilişkin bilgiler ayrı toplanmalıdır. Hangi alacağın saklı tutulduğu, hangi borcun üstlenildiği ve ödemenin ne zaman yapılacağı belirli olmalıdır. Protokolde malvarlığı yazısı bu başlığı ayrı ele alır.