Av.Güçlü Şan
Menü

Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.

3 dk okuma

Yayın: · Son güncelleme:

Boşanmadan sonra nafaka ve artırım davalarında yetkili mahkeme: TMK 177 ve önceki Yargıtay kararına ilişkin not.

Karar notunun kapsamı

Bu metin önceki bir Yargıtay kararını içerir. Kararın tarihi, nafakanın türü, hüküm ve somut dosyanın koşulları birlikte değerlendirilmelidir. Eski bir kararın başlığını her nafaka talebi için değişmez bir kural olarak okumamak gerekir.

Nafaka rehberi farklı nafaka türlerini, artırım koşullarını ve ödeme başlıklarını açıklar.

Nafaka artırım davasını kendi yaşadığım yerde açabilir miyim?

Boşanmadan sonra açılan nafaka artırım davasında nafaka alacaklısı, TMK 177 uyarınca kendi yerleşim yerinde de dava açabilir. HMK 6’daki genel yetki kuralına göre davalının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Bu nedenle yalnızca tek bir yerde dava açılması zorunlu değildir.

Mahkeme yetkili olmadığını kendiliğinden söyleyebilir mi?

TMK 177 kesin yetki kuralı değildir. Aşağıdaki 2013 kararında geçen “kamu düzeni” ifadesi bugünkü yetki değerlendirmesine değişmez bir genel kural olarak aktarılmamalıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27 Eylül 2018 tarihli, 2017/2722 E., 2018/1359 K. sayılı kararı TMK 168 ve 177’deki yetkinin kesin olmadığını açıklar. Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 18 Kasım 2024 tarihli, 2024/4985 E., 2024/8749 K. sayılı nafaka artırım kararında da süresinde yetki itirazı bulunmamasının sonucu uygulanmıştır.

HMK 19’a göre kesin olmayan yetkide itiraz, cevap dilekçesinde yetkili mahkeme gösterilerek ileri sürülmelidir. Süresinde ve usulüne uygun yetki itirazı yapılmazsa davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.

Her nafaka davasında aynı mahkeme kuralı mı geçerli?

Hayır. Bu açıklama boşanmadan sonra açılan nafaka ve artırım taleplerine ilişkindir. TMK 364–365 kapsamındaki yardım nafakası ile evlilik birliğinin korunması için TMK 197 ve 201’e dayanan bağımsız talepler kendi yetki kurallarıyla değerlendirilir. Önce talep edilen nafakanın türü belirlenmelidir.

Önceki karar metni

3. Hukuk Dairesi         2013/230 E.  ,  2013/1586 K.


"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :AİLE MAHKEMESİ


Taraflar arasında görülen nafaka davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.



Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Dava dilekçesinde; boşanma sırasında velayeti kendisine verilen müşterek çocuk için hükmedilen 150 TL iştirak nafakasının aylık 400 TL’ye çıkartılması talep ve dava edilmiştir.
Mahkemece; davacının velayeti kendisine verilen küçük...’ın mernis adresinin ... İli olduğu HMK.nun 6.maddesi ve TMK.nun 177.maddesi gereğince nafaka alacaklısı davacının yerleşim yerinin yetkili mahkemesi olduğundan mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın reddi yönünde hüküm kurulmuş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
4721 sayılı TMK.nun 177.maddesi ile “Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir" hükmü düzenlenerek zayıf durumda bulunan davacıyı korumak amacı güden, kamu düzenine ilişkin genel yetki kuralı konmuştur. Kanun genel yetki kuralı getirmekle davacıya seçimlik hak tanınmıştır. Buna göre, davacı (nafaka alacaklısı); isterse kendi yerleşim yeri mahkemesinde, isterse HUMK.nun 9.maddesi gereğince davalının ikametgâhı mahkemesinde bu davayı açabilecektir.
Somut olayda; davacı davalının yerleşim yerinde yetkili ve görevli mahkemede dava açmıştır.
Bu nedenle mahkemece, davalının yetki itirazının reddine karar verilerek işin esasının incelenmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 05.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Kaynaklar ve dayanaklar