Av.Güçlü Şan
Menü

13. Yargı Paketi çıktı mı; aile hukukunda bugün hangi kurallar geçerli?

8 dk okuma

Yayın:

Paket hazırlığı, yürürlükteki kanun ve AYM’nin ileri tarihli iptal kararı: nafaka, boşanma ve mal paylaşımında bugün neyin uygulanabildiğini ayıran güncel açıklama.

Kısa yanıt: haber, kanun ve mahkeme kararı aynı şey değildir

16 Kasım 2026 tarihli kaynak incelemesinde, 13. Yargı Paketi adı altında nafakayı kaldıran veya mal rejimi alacaklarının genel zamanaşımını beş yıla indiren yürürlükte bir düzenleme doğrulanmadı. Adalet Bakanlığının 5 Kasım açıklaması paketin bütçe görüşmelerinden sonra Meclis gündemine gelmesinin planlandığını; 9 Kasım açıklaması ise hazırlık çalışmalarının sürdüğünü bildiriyor. Bu açıklamalar, tek başına yeni bir kanunun yürürlüğe girdiği anlamına gelmez.

Buna karşılık aile hukukunda doğrulanmış iki ayrı gelişme var: AYM’nin yoksulluk nafakasındaki “süresiz olarak” ibaresini iptal eden kararı 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Daha önce reddedilen boşanma davasından sonra ortak hayatın yeniden kurulamamasına dayanan TMK 166/4 yolunda ise bir yıllık süre zaten kanunda yer alıyor. Bunları aynı paketin yeni ve birlikte yürürlüğe girmiş hükümleri gibi okumamak gerekir.

13. Yargı Paketi hakkında resmî olarak ne açıklandı?

Adalet Bakanlığının 5 Kasım 2026 tarihli açıklamasında paketin bütçe görüşmelerinin ardından Meclise gelmesinin planlandığı belirtiliyor. 9 Kasım tarihli bütçe sunumunda ise hazırlıklarda yargılamaların hızlandırılması, ceza adaletinin etkinliği ve bilişim suçları gibi başlıklara yer veriliyor. Bu tarihli açıklamalardan, kamuoyunda konuşulan her aile hukuku önerisinin kesin teklif metnine girdiği sonucu çıkarılamaz.

Bir değişikliğin dosyaya etkisini anlamak için yalnızca “paket çıktı” haberine bakmak yeterli değildir. TBMM’ye sunulan teklifin metni, kabul edilen kanun, Resmî Gazete yayımı, ilgili maddenin yürürlük tarihi ve varsa geçiş hükmü ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Teklifin Meclise sunulması da yürürlüğe girmesi demek değildir.

Bu yazı, nafaka ve mal paylaşımına ilişkin söylentileri kesinleşmiş bir reform listesi olarak sunmaz. Doğrulanmış mevcut kuralları, henüz kanun hükmü olarak dayanılabilecek bir metni gösterilemeyen iddialardan ayırır. Yeni bir kanun yayımlanırsa devam eden davalar ile kesinleşmiş kararlar bakımından etkisi, o kanunun kendi hükümlerine göre ayrıca incelenmelidir.

Süresiz nafaka kalktı mı; 30 Haziran 2027 ne anlama geliyor?

Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihli E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla TMK 175’in birinci fıkrasındaki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Karar 30 Eylül 2026 tarihli, 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. İptalin yürürlüğü yayımından itibaren dokuz ay ertelendiği için tarih 30 Haziran 2027 olarak belirleniyor.

İptal edilen, yoksulluk nafakasının tamamı değildir. Ayrıca karar bütün evlilikler için kendiliğinden “üç yıl”, “beş yıl” veya “evlilik süresinin yarısı kadar” nafaka kuralı getirmiyor. 16 Kasım 2026 tarihinde iptal hükmü henüz yürürlüğe girmiş değil. Gelecekteki düzenlemenin içeriği ve geçiş hükümleri görülmeden eski kararların hangi süreyle devam edeceği hakkında genel bir sonuç kurulamaz.

AYM kararı ile bir kanun paketinin hazırlığı ayrı hukuki süreçlerdir. Kararın kapsamı, gerekçesi ve mevcut dosyalara ilişkin ayrıntılar süresiz nafakaya ilişkin AYM kararı rehberinde ele alınıyor.

Paket haberini veya AYM kararını görüp nafakayı kesebilir miyim?

Bu haberler tek başına mevcut nafaka borcunu sona erdirmez. Sırf yeni bir düzenleme bekleniyor diye hükmedilmiş ödemeyi durdurmak doğru değildir. Geçerli yükümlülüğün yerine getirilmemesi icra takibine; kanuni koşulları ve şikâyet şartı oluştuğunda İİK 344 kapsamında tazyik hapsine yol açabilir. Her gecikme veya her birikmiş alacak için bu sonuç kendiliğinden doğmaz.

Bununla birlikte “nafaka her durumda ancak yeni bir mahkeme kararıyla sona erer” cümlesi de eksiktir. TMK 176’ya göre irat biçimindeki yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi durumlarında ise mahkeme kararıyla kaldırılması söz konusudur.

Tarafların mali durumunun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi halinde miktarın artırılması ya da azaltılması istenebilir. Bir azaltma veya kaldırma davası açılması, mevcut ödeme yükümlülüğünü tek başına askıya almaz. Somut olayda sona erme sebebi, kararın niteliği ve icra dosyasındaki işlemler birlikte değerlendirilmelidir. Nafaka rehberi bu talep türlerini birbirinden ayırır.

Tedbir ve iştirak nafakası da aynı tartışmanın içinde mi?

AYM’nin bu iptal kararı, eşler arasındaki yoksulluk nafakasına ilişkin TMK 175’teki ibareyi konu alıyor. Boşanma davası sürerken geçici önlem olarak hükmedilen tedbir nafakası ile çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmayı sağlayan iştirak nafakası aynı düzenleme değildir. Dolayısıyla bu karardan, çocuk için ödenen nafakanın kaldırıldığı veya dava sırasındaki desteğin sona erdiği sonucu çıkmaz.

Çocuğun giderlerine katkı, TMK 182 ve ilgili bakım yükümlülüğü hükümleri çerçevesinde değerlendirilir. Yoksulluk nafakası tartışmasını çocuk nafakasına taşımak, aynı dosyada farklı gerekçelerle belirlenmiş iki ödemenin birbirine karıştırılmasına neden olur. Anlaşmalı protokolde çocuk için nafaka istenmemiş olması da bütün gelecek talepleri kendiliğinden kapatmaz; anlaşmalı boşanma sonrası iştirak nafakası bu ayrı soruyu açıklar.

Mal paylaşımında zamanaşımı beş yıla mı indi?

Boşanmayla sona eren mal rejiminin tasfiyesinden doğan katılma alacağı ve değer artış payı gibi alacaklar bakımından Yargıtay uygulamasında TBK 146’daki on yıllık genel zamanaşımı esas alınır; boşanmaya dayalı tasfiyede başlangıç, boşanma kararının kesinleşmesidir. İncelenen resmî kaynaklar, bu genel sürenin 13. Yargı Paketi ile beş yıla indirildiği iddiasını doğrulamıyor. Beş yıllık bir değişikliği, metni gösterilemeyen “kesin taslak hükmü” olarak da aktarmak mümkün değildir.

Kanunda zaten bulunan başka bir beş yıllık süreyle bu alacakların zamanaşımı karıştırılmamalıdır. TMK 241’de, belirli koşullarda karşılıksız kazandırmadan yararlanan üçüncü kişiye yöneltilecek talep için hak düşürücü süre düzenlenir: hakkın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde mal rejiminin sona ermesinden itibaren beş yıl. Bu özel yolun süresi, eşe karşı tasfiye alacağının genel zamanaşımı değildir.

Bu nedenle yalnızca “mal paylaşımı” başlığına bakarak süre hesaplanamaz. Talebin katılma alacağı mı, üçüncü kişiye yöneltilen bir talep mi yoksa başka bir hak mı olduğu belirlenmelidir. Davanın kesinleşme tarihi, mal rejiminin sona erme tarihi ve süreyi etkileyebilecek işlemler farklı işlevler taşır. Mal paylaşımı rehberi dava ve alacak türlerine ilişkin temel ayrımı açıklar.

Boşanma davası reddedilirse mutlaka bir yıl mı beklenir?

TMK 166/4’teki özel boşanma sebebi bakımından önceki davanın reddine ilişkin kararın kesinleşmesinden başlayarak bir yıl geçmesi ve bu süre içinde ortak hayatın yeniden kurulamaması aranır. Koşulları oluştuğunda eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir. Önceki üç yıllık süre, 7532 sayılı Kanun’un 13. maddesiyle bir yıla indirildi. Bu değişiklik 13. Yargı Paketi için beklenen bir yenilik değildir.

Anayasa Mahkemesi, 12 Şubat 2026 tarihli E.2025/203, K.2026/39 sayılı kararıyla bu bir yıllık süreye yönelik itirazı reddetti. Ancak buradaki bir yıl, her türlü yeni boşanma davasının açılmasını engelleyen genel bir bekleme süresi olarak okunmamalıdır. Başka bir boşanma sebebine veya yeni olaylara dayanan davanın koşulları ayrıca değerlendirilir.

Örneğin ret kararı henüz kesinleşmemişse 166/4 bakımından bir yılın dolduğunu yalnız ilk karar tarihinden hesaplamak yanıltıcı olur. Davadan feragat, davayı geri alma ve davanın açılmamış sayılması da aynı işlem değildir. Boşanma davasının reddi ve davadan vazgeçme yazısı bu usul ayrımlarına odaklanır.

Yeni bir düzenleme haberi karşısında dosyada neye bakılır?

İlk olarak eldeki belgenin niteliği belirlenir: haber açıklaması mı, kanun teklifi mi, yayımlanmış kanun mu yoksa mahkeme kararı mı? Ardından ilgili hükmün yürürlüğe girip girmediği ve geçiş düzenlemesi incelenir. Son olarak kişinin dosyasıyla bağlantı kurulur: dava sürüyor mu, karar kesinleşti mi, nafaka hangi türde ve hangi sebeple ödeniyor, hangi mal rejimi alacağı isteniyor?

Bu ayrım, gelecekte çıkması beklenen bir düzenleme nedeniyle bugünkü dava veya ödeme sürelerinin kaçırılmasını önler. Bir başlığın kamuoyunda sık tartışılması, sonuçların bütün dosyalarda aynı olacağı anlamına gelmez. Boşanma davası rehberi ile aile hukuku ana rehberi konuların birbirleriyle bağlantısını açıklar.

Bu metin 16 Kasım 2026 tarihinde erişilebilen resmî açıklamalar, mevzuat ve yargı kararları esas alınarak hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme niteliğindedir; dosyaya özgü süre ve sonuç değerlendirmesinin yerini tutmaz.

Sık sorulan sorular

13. Yargı Paketi çıktı mı ve süresiz nafaka kalktı mı?

16 Kasım 2026 tarihli incelemede, 13. Yargı Paketi ile nafakayı kaldıran yürürlükte bir düzenleme doğrulanmadı. Bakanlığın 5 ve 9 Kasım açıklamaları hazırlık sürecine ilişkindir. Ayrı bir gelişme olan AYM kararı, TMK 175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir; iptal 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecektir. Bu karar nafakayı bütünüyle kaldırmaz.

AYM kararı sonrası mevcut yoksulluk nafakasını ödemeyi durdurabilir miyim?

AYM kararı veya paket haberi tek başına ödemeyi durdurma sebebi değildir. TMK 176’daki kendiliğinden sona erme halleri saklıdır: irat nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kalkar. Diğer kaldırma ve azaltma talepleri kanuni koşullarıyla değerlendirilir; dava açılması tek başına ödeme yükümlülüğünü durdurmaz.

Tedbir ve iştirak nafakası bu AYM kararından etkileniyor mu?

Bu iptal kararı yalnızca TMK 175’te düzenlenen yoksulluk nafakasındaki “süresiz olarak” ibaresine ilişkindir. Dava sırasındaki tedbir nafakası ve çocuk için ödenen iştirak nafakasının bu kararla kaldırıldığı sonucu çıkmaz.

Mal paylaşımı davalarında zamanaşımı beş yıla mı indi?

Boşanmayla sona eren mal rejiminden doğan katılma ve değer artış payı alacaklarında genel olarak boşanmanın kesinleşmesinden başlayan on yıllık zamanaşımı uygulanır. Bunun beş yıla indirildiği iddiası incelenen resmî kaynaklarla doğrulanmadı. TMK 241’deki üçüncü kişiye karşı talebe özgü bir ve beş yıllık hak düşürücü süreler ayrı konudur.

Boşanma davası reddedilirse yeniden dava açmak için kaç yıl beklemek gerekir?

TMK 166/4’e dayanan özel yol için ret kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmesi ve ortak hayatın yeniden kurulamaması gerekir. 7532 sayılı Kanun süreyi üç yıldan bir yıla indirmiş; AYM E.2025/203, K.2026/39 sayılı kararıyla itirazı reddetmiştir. Bu süre, başka sebeplere dayanan her yeni boşanma davası için genel bir bekleme şartı değildir.

Kaynaklar ve dayanaklar